Шүд яагаад шарладаг вэ? Цайруулахын өмнө мэдэх ёстой зүйлс

Шүд яагаад шарладаг вэ? Цайруулахын өмнө заавал мэдэх ёстой зүйлс

Шүд яагаад шарладаг вэ гэдэг нь олон хүмүүсийн сонирхдог асуулт бөгөөд энэ нь зөвхөн гоо сайхны асуудал биш юм. Цагаан, гэрэлтсэн инээмсэглэл нь хүний гадаад төрх, өөртөө итгэх итгэлд маш чухал нөлөөтэй. Шүд яагаад шарладаг вэ гэдгийг ойлгосноор зөв аргаар цайруулах боломжтой.

Шүдний өнгө өөрчлөгдөх нь нэг өдөрт гэнэт үүсдэг зүйл биш. Ихэнх тохиолдолд хоол хүнс, уух зүйл, тамхи, амны хөндийн ариун цэвэр, насжилт, шүдний дотоод бүтэц зэрэг олон хүчин зүйлсийн нөлөөгөөр аажмаар бий болдог. Тиймээс шүд цайруулахын өмнө хамгийн түрүүнд “ямар шалтгаанаас болж шарласан бэ?” гэдгийг зөв тодорхойлох хэрэгтэй.

Энэ нийтлэлд шүд шарлах шалтгаан, түүнээс урьдчилан сэргийлэх арга, мөн шүд цайруулахын өмнө мэдэх ёстой чухал мэдээллүүдийг дэлгэрэнгүй тайлбарлая.

Шүд яагаад шарладаг вэ?

Шүд шарлах шалтгаан нь олон хүчин зүйлээс хамаардаг бөгөөд дотоод болон гадаад нөлөөлөл гэж 2 ангилж болно. Гадаад нөлөөлөл нь ихэвчлэн шүдний гадаргуу дээр үүссэн толбо, өнгөртэй холбоотой байдаг бол дотоод нөлөөлөл нь шүдний дотор бүтэц, дентин давхаргын өнгө өөрчлөгдөхтэй холбоотой байдаг.

1. Гадаад нөлөөллөөс үүсэх шарлалт (Extrinsic staining)

Энэ нь шүдний гадаргуу дээр үүсдэг толбо бөгөөд хамгийн түгээмэл тохиолдол юм. Өдөр тутам хэрэглэдэг зарим хүнс, ундаа шүдний гадаргуу дээр өнгөний пигмент үлдээж, цаг хугацааны явцад шүдийг шар, бордуу харагдуулдаг.

Гол шалтгаанууд:

• Кофе, хар цай, улаан дарс тогтмол хэрэглэх
• Тамхи татах буюу никотин, давирхайн нөлөө
• Хиймэл будагч бодис ихтэй хоол, ундаа хэрэглэх
• Шүдний өнгөр, чулуу хуримтлагдах
• Шүдний буруу арчилгаа

2. Дотоод нөлөөллөөс үүсэх шарлалт (Intrinsic staining)

Шүдний дотор бүтэц буюу дентин давхаргад өөрчлөлт орсноос үүсдэг. Дентин нь төрөлхийн шардуу өнгөтэй байдаг бөгөөд нас ахих тусам паалан нимгэрч, доорх дентин илүү тод харагддаг. Үүний улмаас шүд шарласан мэт харагдаж эхэлдэг.

Гол шалтгаанууд:

• Насжилт буюу шүдний паалан нимгэрч дентин ил гарах
• Генетик буюу төрөлхийн шардуу шүд
• Хэт их фторын нөлөө буюу fluorosis
• Зарим антибиотик, жишээ нь тетрациклиний нөлөө
• Шүд гэмтэх, үхжил үүсэх

Шүд шарлахад нөлөөлдөг өдөр тутмын зуршлууд

Дараах зуршлууд таны шүдний өнгийг аажмаар өөрчилдөг. Хэдийгээр нэг удаагийн хэрэглээгээр шууд мэдэгдэхгүй ч өдөр бүр давтагдах үед шүдний гадаргуу дээр өнгөр, пигмент, чулуу хуримтлагдаж эхэлдэг.

• Өдөрт 2 удаа шүдээ угаахгүй байх
• Шүдний утас хэрэглэдэггүй байх
• Хэт их чихэрлэг болон хүчиллэг хүнс хэрэглэх
• Кофе, цай уусны дараа амаа зайлахгүй байх
• Шүдний эмчид тогтмол үзүүлэхгүй байх

Ялангуяа чихэрлэг болон хүчиллэг хүнс нь амны орчны хүчиллэгийг нэмэгдүүлж, пааланг сулруулах эрсдэлтэй. Паалан сулрах үед шүд өнгө амархан шингээж, шарлалт илүү хурдан үүсдэг.

Шүд цайруулахын өмнө заавал мэдэх ёстой зүйлс

Шүдээ шууд цайруулах гэж яарахаас өмнө дараах чухал зүйлсийг ойлгох хэрэгтэй. Учир нь шүд цайруулалт хүн бүрт адил үр дүнтэй байдаггүй бөгөөд шүдний эрүүл мэндийн байдлаас шууд хамаардаг.

1. Бүх шүд цайрах боломжтой биш

Цайруулах бодис нь байгалийн шүдний паалан дээр үйлчилдэг. Харин хиймэл материалууд цайруулах бодист байгалийн шүд шиг хариу үзүүлдэггүй.

Зарим тохиолдолд:

• Имплант
• Бүрээс (crown)
• Ломб

эдгээр нь цайруулах бодист хариу үйлдэл үзүүлдэггүй. Тиймээс цайруулалтын дараа байгалийн шүд цайрч, харин хуучин ломбо, бүрээс өмнөх өнгөөрөө үлдсэнээр өнгөний ялгаа гарах боломжтой.

2. Шүдний эрүүл байдал хамгийн чухал

Цайруулахын өмнө заавал:

• Шүд цоорсон эсэх
• Буйл үрэвссэн эсэх
• Шүд мэдрэмтгий эсэх

гэдгийг шалгуулах шаардлагатай. Хэрэв цооролтой шүдэнд цайруулах бодис хүрвэл өвдөлт, мэдрэгшил нэмэгдэх эрсдэлтэй. Мөн буйл үрэвсэлтэй үед цайруулалт хийх нь таагүй мэдрэмж төрүүлж болзошгүй.

3. Мэргэжлийн цэвэрлэгээ зайлшгүй хэрэгтэй

Шүдний өнгөр, чулуу байгаа үед цайруулах үр дүн муу гардаг. Учир нь цайруулах бодис шүдний гадаргуу дээр жигд хүрэхгүй, өнгөр, чулууны доорх хэсэг өөр өнгөтэй үлдэх магадлалтай.

Иймээс зөв дараалал нь:

• Эхлээд шүд цэвэрлүүлнэ
• Дараа нь цайруулалт хийлгэнэ

4. Гэрийн цайруулах vs Эмнэлгийн цайруулах

Шүд цайруулах олон арга байдаг боловч хамгийн түгээмэл нь гэрийн нөхцөлд хэрэглэх бүтээгдэхүүн болон эмнэлгийн орчинд хийгдэх мэргэжлийн цайруулалт юм.

Эмнэлгийн цайруулалт нь эмчийн хяналттай хийгддэг тул буйл, зөөлөн эдийг хамгаалах, цайруулах бодисын хэмжээг зөв тохируулах, шүдний мэдрэгшлийг хянах давуу талтай.

5. Цайруулалтын дараах арчилгаа маш чухал

Цайруулсны дараа:

• 48 цаг өнгөтэй хүнс хэрэглэхгүй байх, жишээ нь coffee, cola
• Тамхи татахгүй байх
• Шүд мэдрэмтгий байж болно, энэ нь ихэвчлэн түр хугацаанд үргэлжилдэг

Цайруулалтын дараах эхний 24–48 цагт шүд өнгө шингээх магадлал өндөр байдаг тул энэ хугацаанд цагаан өнгийн, өнгө оруулагч багатай хүнс хэрэглэхийг зөвлөдөг.

Шүдээ шарлахаас хэрхэн сэргийлэх вэ?

Дараах зөвлөмжүүдийг хэрэгжүүлснээр шүдний өнгөө удаан хадгалж чадна:

• Өдөрт 2 удаа зөв техникээр шүдээ угаах
• Шүдний утас тогтмол хэрэглэх
• Жилд 1–2 удаа мэргэжлийн цэвэрлэгээ хийлгэх
• Кофе, цай уусны дараа усаар амаа зайлах
• Тамхинаас татгалзах

Шүд цайруулах нь шүдний өнгийг богино хугацаанд сайжруулах боломжтой ч цайруулалтын үр дүнг удаан хадгалах эсэх нь таны өдөр тутмын арчилгаанаас ихээхэн хамаардаг.

Дүгнэлт

Шүд яагаад шарладаг талаар зарим гадаад эх сурвалжуудад дурдсан байдаг. Шүд шарлах нь олон шалтгаантай бөгөөд зөвхөн гаднах өнгөний асуудал биш юм. Тиймээс шүдээ цайруулахын өмнө шалтгааныг нь тодорхойлж, мэргэжлийн эмчид хандах нь хамгийн зөв шийдэл юм.

Цагаан инээмсэглэл нь зөвхөн гоо сайхан биш — эрүүл шүд, зөв арчилгааны үр дүн юм.